อาการหน้าจอคอมพิวเตอร์กระพริบ วูบวาบ หรือดับติดเป็นช่วง ๆ อาจเกิดได้จากหลายชั้น ตั้งแต่สายสัญญาณ/พอร์ต การตั้งค่าหน้าจอ ไดรเวอร์การ์ดจอ ไปจนถึงตัวจอหรือการ์ดจอเอง วิธีที่เร็วและแม่นที่สุดคือไล่ตรวจแบบ step by step เพื่อ “แยกสาเหตุ” ให้ชัดว่าเกิดจากจอ สาย เครื่อง หรือซอฟต์แวร์
เริ่มจากการแยกอาการให้ชัดก่อน
- กระพริบตั้งแต่หน้าโลโก้ก่อนเข้า Windows มักเกี่ยวกับสาย/พอร์ต/จอ/การ์ดจอ มากกว่าซอฟต์แวร์ แนวทางแก้ไขคือข้ามขั้นตอนซอฟต์แวร์ไปก่อนและโฟกัสที่สาย จอ และฮาร์ดแวร์เป็นหลัก
- กระพริบเฉพาะตอนเข้า Windows หรือเปิดบางโปรแกรม มักเกี่ยวกับไดรเวอร์การ์ดจอ การตั้งค่ารีเฟรชเรต หรือฟีเจอร์แสดงผล แนวทางแก้ไขคือเริ่มตรวจไดรเวอร์และการตั้งค่าหน้าจอ
- กระพริบเฉพาะจอใดจอหนึ่งในหลายจอ โฟกัสที่สาย/พอร์ต/ค่าตั้งของจอนั้นเป็นหลัก แนวทางแก้ไขคือสลับสายหรือพอร์ตของจอที่มีปัญหาเพื่อยืนยันต้นเหตุ
- กระพริบตามการขยับสายหรือขยับฝาพับโน้ตบุ๊ก มีโอกาสสูงว่าเป็นขั้วต่อหรือสาย แนวทางแก้ไขคือหยุดใช้งานต่อเนื่องและเตรียมตรวจเช็กหรือเปลี่ยนสาย
ขั้นตอนที่ 1 ตรวจสายสัญญาณและพอร์ต (ง่ายสุดและเจอบ่อยสุด)
- ถอดแล้วเสียบสายใหม่ให้แน่นทั้งฝั่งคอมและฝั่งจอ
- ลอง เปลี่ยนสาย (เช่น HDMI/DisplayPort/DVI) ด้วยสายที่คุณภาพดีหรือเส้นอื่นที่รู้ว่าใช้งานปกติ
- ลอง สลับพอร์ต บนการ์ดจอหรือจอภาพ
- ถ้าใช้ตัวแปลง Adapter หรือ Dock/Hub ให้ลองถอดออกแล้วต่อแบบตรง
- ถ้าเป็นเครื่องตั้งโต๊ะและใช้การ์ดจอแยก ให้ลองต่อเข้าการ์ดจอโดยตรง หรือสลับมาต่อเมนบอร์ดเพื่อทดสอบ
- แนวทางแก้ไข หากเปลี่ยนสายหรือพอร์ตแล้วอาการหาย ให้ใช้งานเฉพาะสายและพอร์ตที่ไม่ทำให้เกิดปัญหา และหลีกเลี่ยงสายราคาถูกหรือสายยาวเกินจำเป็น
ขั้นตอนที่ 2 รีเซ็ตการตั้งค่าความละเอียดและรีเฟรชเรต
- ตั้งความละเอียดให้ตรงกับความละเอียดจริงของจอ
- ตั้งรีเฟรชเรตตามสเปกที่จอรองรับ หากไม่แน่ใจให้เริ่มที่ 60Hz
- ถ้าใช้หลายจอ ให้ตรวจสอบแต่ละจอแยกกัน
- แนวทางแก้ไข หากลดรีเฟรชเรตแล้วอาการหาย แสดงว่าจอหรือสายไม่รองรับค่าที่ตั้งไว้ ควรใช้ค่าที่เสถียรแทนการฝืนใช้งานค่าสูง
ขั้นตอนที่ 3 ทดสอบด้วยการสลับอุปกรณ์เพื่อแยกต้นเหตุ
- นำจอเดิมไปต่อกับคอมเครื่องอื่น
- นำคอมเดิมไปต่อกับจออีกตัว
- ถ้ามีหลายจอ ให้เริ่มจากการใช้จอเดียว
- แนวทางแก้ไข หากพบว่าจอใดเป็นต้นเหตุ ให้พิจารณาซ่อมหรือเปลี่ยนจอนั้นแทนการแก้ที่ซอฟต์แวร์
ขั้นตอนที่ 4 เช็กไดรเวอร์การ์ดจอ
- ย้อนกลับไดรเวอร์หากอาการเกิดหลังอัปเดต
- ถอนและติดตั้งไดรเวอร์ใหม่จากผู้ผลิตโดยตรง
- รีสตาร์ทเครื่องทุกครั้งหลังติดตั้ง
- แนวทางแก้ไข หากติดตั้งใหม่แล้วอาการหาย ควรหลีกเลี่ยงการอัปเดตไดรเวอร์ทันทีที่ออกใหม่ และใช้เวอร์ชันที่เสถียรแทน
ขั้นตอนที่ 5 ปิดฟีเจอร์หรือซอฟต์แวร์ที่อาจรบกวนการแสดงผล
- ปิด Overlay หรือโปรแกรมจับภาพหน้าจอ
- ปิด Hardware Acceleration ในเบราว์เซอร์เพื่อลองทดสอบ
- ปิด FreeSync หรือ G-Sync ชั่วคราว
- แนวทางแก้ไข หากปิดฟีเจอร์ใดแล้วอาการหาย ให้เปิดใช้งานเฉพาะฟีเจอร์ที่จำเป็นและอัปเดตซอฟต์แวร์ให้เป็นเวอร์ชันล่าสุด
ขั้นตอนที่ 6 ตรวจอุณหภูมิและความเสถียรของการ์ดจอและระบบไฟ
- สังเกตว่าอาการเกิดตอนโหลดงานหนักหรือไม่
- ยกเลิกการ Overclock หรือ Undervolt
- ทำความสะอาดฝุ่นและตรวจพัดลม
- แนวทางแก้ไข หากอุณหภูมิสูงผิดปกติ ควรปรับการระบายความร้อนหรือเปลี่ยน PSU ที่จ่ายไฟไม่เสถียร
ขั้นตอนที่ 7 กรณีโน้ตบุ๊ก ตรวจสายแพและบานพับ
- ขยับมุมกางจอเพื่อสังเกตอาการ
- ตรวจว่าภาพกระพริบตามมุมหรือไม่
- แนวทางแก้ไข หากอาการเปลี่ยนตามมุมจอ ควรส่งศูนย์หรือร้านซ่อมเพื่อเปลี่ยนสายแพ ไม่ควรใช้งานต่อเนื่อง
สัญญาณที่ควรหยุดทดลองและส่งซ่อมทันที
- กระพริบหนักขึ้นพร้อมกลิ่นไหม้หรือเสียงผิดปกติ
- จอดับติดถี่แม้เปลี่ยนสายและจอแล้ว
- เครื่องรีสตาร์ทหรือดับทั้งระบบ
- แนวทางแก้ไข หยุดใช้งานทันทีและนำเครื่องเข้าศูนย์หรือร้านซ่อมเพื่อป้องกันความเสียหายเพิ่มเติม
เมื่อทำตามขั้นตอนทั้งหมดนี้ จะสามารถระบุสาเหตุของอาการหน้าจอกระพริบได้อย่างเป็นระบบ และเลือกวิธีแก้ไขที่ตรงจุด ลดการเปลี่ยนอุปกรณ์โดยไม่จำเป็น และช่วยให้ระบบกลับมาใช้งานได้อย่างเสถียรในระยะยาว