รัฐบาลสหรัฐฯ ภายใต้การนำของประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ได้ดำเนินการสั่งการให้หน่วยงานรัฐระงับการใช้งานปัญญาประดิษฐ์จากบริษัท Anthropic โดยผ่านคำสั่งของ พีท เฮกเซธ (Pete Hegseth) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการสงคราม (Department of War) ที่ประกาศผ่านแพลตฟอร์ม X ว่ากำลังสั่งการให้กระทรวงฯ ขึ้นบัญชี Anthropic ให้เป็น ความเสี่ยงด้านซัพพลายเชน (Supply Chain Risk) ซึ่งถือเป็นการกีดกันและระงับการใช้งานภายในหน่วยงานความมั่นคงของรัฐอย่างเป็นทางการ
Anthropic ได้ออกแถลงการณ์โต้แย้งคำสั่งดังกล่าว โดยระบุว่าสาเหตุที่แท้จริงของการถูกสั่งระงับการใช้งานในหน่วยงานรัฐ เกิดจากการที่บริษัทและรัฐบาลใช้เวลาเจรจามาหลายเดือนแต่ไปถึงทางตัน เนื่องจาก Anthropic ยืนกรานปฏิเสธและขอข้อยกเว้นการใช้งานโมเดล AI รุ่น Claude ใน 2 เงื่อนไข ได้แก่ การห้ามนำไปใช้เพื่อการสอดแนมประชาชนอเมริกันภายในประเทศจำนวนมาก (Mass domestic surveillance) และ การห้ามนำไปใช้ในระบบอาวุธที่ทำงานอัตโนมัติโดยสมบูรณ์ (Fully autonomous weapons)
Anthropic อธิบายถึงเหตุผลที่ต้องยืนหยัดในเงื่อนไขห้ามใช้งานทั้งสองประการว่า โมเดล AI ในปัจจุบันยังไม่มีความน่าเชื่อถือเพียงพอที่จะนำไปใช้ควบคุมอาวุธแบบอัตโนมัติ ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อทหารและพลเรือนอเมริกัน และบริษัทยังมองว่าการสอดแนมประชาชนในประเทศเป็นการละเมิดสิทธิขั้นพื้นฐาน นอกจากนี้ บริษัทยังระบุด้วยว่าการขึ้นบัญชีบริษัทอเมริกันเป็นความเสี่ยงด้านซัพพลายเชนถือเป็นการกระทำที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน เนื่องจากปกติแล้วมาตรการนี้จะใช้กับประเทศปรปักษ์เท่านั้น โดยบริษัทยืนยันว่าการข่มขู่หรือบทลงโทษจากกระทรวงการสงครามจะไม่สามารถเปลี่ยนจุดยืนนี้ได้ และพร้อมจะต่อสู้ทางกฎหมายเพื่อคัดค้านคำสั่งดังกล่าวในชั้นศาล
ในส่วนของผลกระทบต่อลูกค้านั้น Anthropic ชี้แจงว่ารัฐมนตรีเฮกเซธไม่มีอำนาจทางกฎหมายที่จะจำกัดไม่ให้ผู้ที่ทำธุรกิจกับกองทัพทำธุรกิจกับ Anthropic ได้ โดยภายใต้กฎหมาย 10 USC 3252 การขึ้นบัญชีดังกล่าวจะมีผลบังคับใช้ตามเงื่อนไขดังนี้
- ลูกค้าทั่วไปหรือผู้ที่มีสัญญาเชิงพาณิชย์: การเข้าถึง Claude ผ่าน API, claude.ai หรือผลิตภัณฑ์อื่นๆ จะไม่ได้รับผลกระทบใดๆ ทั้งสิ้น
- ผู้รับเหมาของกระทรวงการสงคราม: จะได้รับผลกระทบเฉพาะการห้ามใช้ Claude ในงานที่ทำสัญญากับกระทรวงการสงครามเท่านั้น แต่การใช้งานเพื่อวัตถุประสงค์อื่นยังสามารถทำได้ตามปกติ
ในขณะที่เกิดข้อพิพาทระหว่างรัฐบาลสหรัฐฯ กับ Anthropic ทางด้าน แซม อัลต์แมน (Sam Altman) ซีอีโอของ OpenAI ได้ออกมาประกาศผ่านแพลตฟอร์ม X อย่างรวดเร็วว่า บริษัทได้บรรลุข้อตกลงกับกระทรวงการสงครามในการนำโมเดล AI ของ OpenAI ไปปรับใช้ในเครือข่ายชั้นความลับของกองทัพเป็นที่เรียบร้อยแล้ว
อัลต์แมนระบุว่า กระทรวงการสงครามได้ยอมรับหลักการด้านความปลอดภัยที่สำคัญของ OpenAI ซึ่งครอบคลุมถึงการห้ามใช้ AI สอดแนมประชาชนจำนวนมากในประเทศ และข้อกำหนดที่ว่ามนุษย์ต้องเป็นผู้รับผิดชอบต่อการใช้กำลังทหารรวมถึงระบบอาวุธอัตโนมัติ โดยเงื่อนไขเหล่านี้ได้ถูกบรรจุลงในข้อตกลงอย่างเป็นทางการ นอกจากนี้ OpenAI จะดำเนินการด้านเทคนิคเพื่อความปลอดภัยตามที่กระทรวงฯ ต้องการ โดยมีข้อกำหนดดังนี้:
- ปรับใช้ FDEs (Forward Deployed Engineers) เพื่อดูแลโมเดลและรับรองความปลอดภัยของระบบ
- ดำเนินการปรับใช้โมเดลบนเครือข่ายคลาวด์ (Cloud networks) เท่านั้น
OpenAI ยังเสนอแนะให้กระทรวงการสงครามมอบเงื่อนไขเดียวกันนี้ให้กับบริษัท AI ทุกแห่ง เพื่อหลีกเลี่ยงการใช้มาตรการทางกฎหมายของรัฐและหันมาสร้างข้อตกลงที่สมเหตุสมผลร่วมกัน โดยเน้นย้ำว่าบริษัทมุ่งมั่นที่จะให้บริการแก่มนุษยชาติอย่างดีที่สุด ท่ามกลางโลกที่ซับซ้อนและเต็มไปด้วยอันตราย
ที่มา: Anthropic, WhiteHouse (X), Sam Altman (X)