Windows มีเครื่องมือรักษาความปลอดภัยที่ติดตั้งมาพร้อมกับระบบหลายรายการ หนึ่งในนั้นคือ Windows Malicious Software Removal Tool (MSRT) ซึ่งเป็นโปรแกรมที่พัฒนาโดย Microsoft เพื่อช่วยตรวจสอบและกำจัดมัลแวร์ ไวรัส โทรจัน หรือเวิร์มเฉพาะสายพันธุ์ที่มีการแพร่ระบาดสูง เครื่องมือนี้เปิดให้ใช้งานฟรีและเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลรักษาความปลอดภัยขั้นพื้นฐานสำหรับผู้ใช้งานระบบปฏิบัติการ Windows
รูปแบบการทำงานของ MSRT แบ่งออกเป็นสองลักษณะหลัก ได้แก่ การทำงานแบบอัตโนมัติและการเรียกใช้งานด้วยตนเอง ในส่วนของการทำงานแบบอัตโนมัตินั้น ระบบจะทำการดาวน์โหลดและทำงานอยู่เบื้องหลังผ่าน Windows Update โดยปกติจะมีการอัปเดตฐานข้อมูลมัลแวร์เดือนละหนึ่งครั้ง ซึ่งมักจะตรงกับช่วงวันอังคารที่สองของเดือน เมื่อการสแกนเสร็จสิ้นและไม่พบภัยคุกคาม โปรแกรมจะปิดการทำงานเงียบๆ โดยไม่แสดงหน้าต่างแจ้งเตือนให้รบกวนผู้ใช้งาน
สำหรับการเรียกใช้งานด้วยตนเอง ผู้ใช้สามารถเปิดโปรแกรมเพื่อสั่งสแกนระบบได้ทันทีเมื่อพบความผิดปกติ ขั้นตอนการเรียกใช้งานมีดังนี้
- กดปุ่ม Windows + R บนแป้นพิมพ์เพื่อเปิดหน้าต่าง Run
- พิมพ์คำว่า mrt ลงในช่องว่างแล้วกดปุ่ม Enter
- เมื่อหน้าต่างโปรแกรมปรากฏขึ้น ให้กดปุ่ม Next เพื่อเข้าสู่หน้าจอการเลือกรูปแบบการสแกน
โหมดการสแกนของโปรแกรมถูกแบ่งออกเป็นสามระดับ เพื่อให้เหมาะสมกับความต้องการของระบบและเวลาของผู้ใช้งานในขณะนั้น
- Quick Scan: สแกนเฉพาะพื้นที่เสี่ยงสูงที่มัลแวร์มักจะใช้ฝังตัว ใช้เวลาดำเนินการประมาณ 2 ถึง 5 นาที
- Full Scan: สแกนไฟล์และไดรฟ์ทั้งหมดในระบบอย่างละเอียด ซึ่งอาจใช้เวลาดำเนินการค่อนข้างนานถึงหลักชั่วโมง
- Customized Scan: สแกนเฉพาะโฟลเดอร์หรือไดรฟ์ที่ผู้ใช้งานระบุหรือกำหนดด้วยตนเอง
ผู้ใช้งานสามารถตรวจสอบประวัติการทำงานและผลการสแกนย้อนหลังได้จากไฟล์บันทึกของระบบ โดยเข้าไปที่ตำแหน่ง C:\Windows\Debug\mrt.log ซึ่งสามารถเปิดอ่านด้วยโปรแกรม Notepad เพื่อดูรายละเอียดการตรวจพบและสถานะการกำจัดมัลแวร์ในแต่ละรอบการทำงาน
แม้ว่า MSRT จะมีประโยชน์ในการช่วยกำจัดมัลแวร์ที่ฝังตัวอยู่ในเครื่อง แต่ก็มีข้อจำกัดที่ผู้ใช้ควรรับทราบ
- ประการแรกคือโปรแกรมนี้ ไม่มีระบบป้องกันแบบเรียลไทม์ (Real-time protection) จึงไม่สามารถสกัดกั้นมัลแวร์ก่อนที่จะเข้าสู่ระบบได้
- ประการที่สองคือ ไม่มีระบบกักกันไฟล์ (Quarantine) หากโปรแกรมตรวจพบไฟล์ที่ติดมัลแวร์ ระบบจะทำการลบไฟล์นั้นออกจากเครื่องทันทีโดยไม่สามารถกู้คืนได้
สำหรับคำถามที่ว่าควรใช้งาน MSRT หรือไม่ คำตอบคือควรเปิดให้ระบบอัปเดตและทำงานอัตโนมัติต่อไปเพื่อเป็นกลไกทำความสะอาดชั้นที่สอง อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้งานไม่ควรพึ่งพา MSRT เพียงอย่างเดียว แต่ต้องใช้งานร่วมกับโปรแกรมป้องกันไวรัสหลัก เช่น Microsoft Defender หรือโปรแกรมรักษาความปลอดภัยอื่นๆ เพื่อให้ระบบได้รับการปกป้องอย่างครอบคลุมและมีประสิทธิภาพสูงสุดตลอดเวลา
ที่มา: Microsoft Support