สำนักข่าว Reuters รายงานความเคลื่อนไหวของรัฐบาลจีนในการผลักดันเทคโนโลยี AI เข้าสู่ระบบการศึกษาขั้นพื้นฐานและมัธยมศึกษาที่มีนักเรียนเกือบ 200 ล้านคน ประธานาธิบดี Xi Jinping กำหนดให้การศึกษาด้าน AI เป็นรากฐานสำคัญของการปฏิรูปประเทศ เพื่อสร้างบุคลากรแข่งขันทางเทคโนโลยีกับสหรัฐอเมริกาและตั้งเป้าให้นักเรียนทุกคนมีความรู้ความเข้าใจด้าน AI ภายในปี 2030 ตัวอย่างรูปธรรมปรากฏที่โรงเรียนเอกชน Beijing New Talent Academy ในกรุงปักกิ่ง นักเรียนวัย 13 ปีชื่อ Peng Gaodi ใช้ AI สร้างแอปพลิเคชันมากกว่า 200 รายการ เช่น แพลตฟอร์มส่งการบ้านและตลาดซื้อขายสินค้ามือสอง ขณะที่เพื่อนร่วมชั้นฝึกเขียนโปรแกรมควบคุมหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์เล่นฟุตบอลและฝึกบินผ่านเครื่องจำลองการบิน
ข้อมูลจาก Stanford University ระบุว่านโยบายแบบรวมศูนย์ของจีนรุดหน้ากว่าสหรัฐอเมริกาที่ใช้เพียงแนวทางปฏิบัติแบบไม่ผูกมัด ปัจจุบันเกือบครึ่งหนึ่งของมณฑลและเทศบาลนครในจีนประกาศใช้แผนการศึกษาด้าน AI ภาคบังคับ เช่น เซี่ยงไฮ้บังคับเรียนทักษะ AI อย่างน้อย 30 ชั่วโมงต่อปีในทุกระดับชั้น พร้อมนำระบบตรวจจับสุขภาพกายและจิตใจมาใช้ กรุงปักกิ่งเตรียมจัดตั้งโรงเรียนนำร่องด้าน AI จำนวน 100 แห่ง เขตปกครองตนเองหนิงเซี่ยและมณฑลกานซูวางแผนบรรจุความรู้ด้าน AI เข้าสู่การสอบเข้าเรียนระดับสำคัญภายในปี 2027 ส่วนมณฑลกุ้ยโจวนำระบบจดจำใบหน้าและวิเคราะห์พฤติกรรมมาใช้ในห้องเรียน และมณฑลยูนนานเตรียมติดตั้งระบบบันทึกและวิเคราะห์การสอนด้วย AI ในห้องเรียน 14,000 แห่ง
นอกเหนือจากโรงเรียนชั้นนำในเมืองใหญ่ โรงเรียนในพื้นที่ชนบทอย่าง Funan County Qinqing High School ในมณฑลอานฮุยที่มีนักเรียน 4,000 คน นำบทเรียนที่สร้างจาก AI มาแก้ปัญหาการขาดแคลนครูผู้สอน ครูใหญ่ Yang Tianliang เปิดเผยว่านักเรียนเรียนรู้ผ่านแท็บเล็ตที่ใช้โมเดล AI จาก Alibaba รุ่น Qwen รวมถึงระบบของ ByteDance และ Z.AI ระบบเอเจนต์จะทำหน้าที่ตั้งคำถามชี้แนะแทนการเฉลยคำตอบตรงๆ ส่งผลให้อัตราการสอบเข้ามหาวิทยาลัยของนักเรียนเพิ่มขึ้นจากต่ำกว่า 60% เป็น 90% นอกจากนี้เอกสารจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐระบุว่าทางการจีนใช้งบประมาณอย่างน้อย 31 ล้านดอลลาร์สหรัฐในช่วงปีที่ผ่านมาไปกับอุปกรณ์และแพลตฟอร์มการสอน AI ขณะที่ iResearch ประเมินมูลค่าการใช้จ่ายด้านการศึกษาดิจิทัลของจีนในปี 2025 ไว้ที่เกือบ 8.3 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ แบ่งเป็นโครงการด้าน Generative AI ถึง 46%
อย่างไรก็ตาม จีนยังขาดกรอบมาตรฐานกลางสำหรับวัดระดับความรู้ความเข้าใจด้าน AI ตามข้อมูลของ Selena Guo หัวหน้าฝ่ายวิจัยจาก China Policy ด้าน Ted Mo Chen หัวหน้าคณะทำงานของ ClassIn เตือนว่าการพึ่งพา AI เพื่อหาคำตอบสำเร็จรูปอาจทำให้เด็กข้ามกระบวนการคิดวิเคราะห์ งานวิจัยในกลุ่มวัยรุ่นจีนเกือบ 27,000 คนพบว่าการใช้งาน AI สัมพันธ์กับคะแนนการบ้านที่เพิ่มขึ้น 18% แต่คะแนนสอบรายเดือนกลับลดลง 20% ภายในระยะเวลา 6 เดือน และลดลงมากที่สุดในวิชาสังคมศาสตร์ สอดคล้องกับผลสำรวจนักเรียนมากกว่า 320,000 คนทั่วประเทศที่พบว่ากลุ่มนักเรียนใช้งาน AI อย่างน้อย 3 ครั้งต่อสัปดาห์มีทักษะด้านความจำ ความเข้าใจ การวิเคราะห์ และความคิดสร้างสรรค์ต่ำกว่ากลุ่มที่ใช้งานน้อยกว่า นักเรียนในพื้นที่ชนบทมีความเสี่ยงสูงต่อภาวะพึ่งพาเทคโนโลยีและเสพติดอุปกรณ์ดิจิทัล
เพื่อป้องกันไม่ให้เทคโนโลยีเข้ามาแทนที่การคิดเชิงวิพากษ์ ผู้ปกครองและนักเรียนบางส่วนเริ่มกำหนดกติกาการใช้งานอย่างรัดกุม Peng Gaodi ระบุว่าเขามักพยายามแก้โจทย์เขียนโปรแกรมด้วยตนเองก่อนขอคำใบ้จาก AI แทนการขอคำตอบทั้งหมด ขณะที่ผู้ปกครองในกรุงปักกิ่งอย่าง Rita Luan สอนบุตรสาววัย 11 ปีใช้งานแชตบอต Doubao ของ ByteDance ภายใต้เงื่อนไขที่เข้มงวด บุตรสาวต้องใช้เวลาคิดแก้โจทย์คณิตศาสตร์ที่ยากด้วยตนเองอย่างน้อย 15 นาทีก่อนขอความช่วยเหลือจาก AI และต้องกลับมาทำโจทย์ข้อเดิมซ้ำอีกครั้งในอีกหลายวันถัดมาเพื่อยืนยันความเข้าใจอย่างแท้จริง
ที่มา: Reuters