ความแตกต่างระหว่างดาวเคราะห์และดาวฤกษ์
เชื่อว่าหลายคนคงเคยได้ยินคำว่า ดาวเคราะห์และดาวฤกษ์ กันมาบ้างแล้ว และหลายคนยังแยกว่าดาวเคราะห์และดาวฤกษ์มีความแตกต่างกันอย่างไร และอย่างไหนเรียกว่าดาวเคราะห์และอย่างไรเรียกว่าดาวฤกษ์ วันนี้เราจะมาทำความเข้าใจเกี่ยวกับดาวเคราะห์และดาวฤกษ์ กันดีกว่า
ดาวฤกษ์ คือะไร
ดาวฤกษ์คือวัตถุท้องฟ้าที่เป็นก้อนพลาสมาสว่างขนาดใหญ่ที่คงอยู่ได้ด้วยแรงโน้มถ่วง ดาวฤกษ์ที่อยู่ใกล้โลกมากที่สุด คือ ดวงอาทิตย์ ซึ่งเป็นแหล่งพลังงานหลักของโลก เราสามารถมองเห็นดาวฤกษ์อื่น ๆ ได้บนท้องฟ้ายามราตรี หากไม่มีแสงจากดวงอาทิตย์บดบัง ในประวัติศาสตร์ ดาวฤกษ์ที่โดดเด่นที่สุดบนทรงกลมท้องฟ้าจะถูกจัดเข้าด้วยกันเป็นกลุ่มดาว และดาวฤกษ์ที่สว่างที่สุดจะได้รับการตั้งชื่อโดยเฉพาะ นักดาราศาสตร์ได้จัดทำบัญชีรายชื่อดาวฤกษ์เพิ่มเติมขึ้นมากมาย เพื่อใช้เป็นมาตรฐานในการตั้งชื่อดาวฤกษ์
ดาวเคราะห์ คืออะไร
คือวัตถุขนาดใหญ่ที่โคจรรอบดาวฤกษ์
นิยามของดาวเคราะห์
เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2549 ที่ประชุมสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล ที่กรุงปราก สาธารณรัฐเช็ก ซึ่งประกอบด้วยนักดาราศาสตร์กว่า 2,500 คนจาก 75 ประเทศทั่วโลก ได้มีมติกำหนดนิยามใหม่ของดาวเคราะห์ ดังนี้
- เป็นดาวที่โคจรรอบดาวฤกษ์ (ซึ่งในที่นี้หมายถึงดวงอาทิตย์) แต่ไม่ใช่ดาวฤกษ์ และไม่ใช่ดาวบริวาร
- มีมวลมากพอที่จะมีแรงโน้มถ่วงดึงดูดตัวเองให้อยู่ในสภาวะสมดุลอุทกสถิต หรือรูปร่างใกล้เคียงกับทรงกลม
- มีวงโคจรที่ชัดเจนและสอดคล้องกับดาวเคราะห์ข้างเคียง
- มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางอย่างน้อย 500 ไมล์ (804.63 กิโลเมตร)
นิยามใหม่นี้ส่งผลให้ ดาวพลูโต (♇) และดาวอีรีส ซึ่งเคยนับเป็นดาวเคราะห์ดวงที่ 9 และ 10 ถูกปลดออกจากการเป็นดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ คงเหลือดาวเคราะห์เพียง 8 ดวง เนื่องจากดาวพลูโตไม่สามารถควบคุมแรงดึงดูด และวงโคจรของสิ่งต่างๆ ที่อยู่นอกระบบสุริยะ ทั้งยังมีวงโคจรที่ไม่สอดคล้องกับดาวเคราะห์ข้างเคียง และให้ถือว่าดาวพลูโตเป็น ดาวเคราะห์แคระ ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับวัตถุขนาดเล็กในระบบสุริยะ
ที่มา – วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี, 2
อยากรู้ว่าดาวเคราะห์กับดาวฤกษ์เหมือนกันอย่างไร
ดาวเคราะห์ และ ดาวฤกษ์ แม้จะมีความแตกต่างที่ชัดเจนในด้านลักษณะทางกายภาพและบทบาทในระบบจักรวาล แต่ก็มีความเหมือนกันในบางแง่มุมดังนี้:
เป็นวัตถุในอวกาศ
ทั้งดาวเคราะห์และดาวฤกษ์เป็นวัตถุทางดาราศาสตร์ที่อยู่ในระบบสุริยะหรือระบบจักรวาล โดยเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างที่กว้างใหญ่ของเอกภพ
อยู่ภายใต้แรงโน้มถ่วง
ทั้งสองถูกควบคุมและมีผลต่อกันผ่านแรงโน้มถ่วง ไม่ว่าจะเป็นแรงดึงดูดระหว่างดาวเคราะห์กับดาวฤกษ์ในระบบสุริยะ หรือแรงโน้มถ่วงในระบบดาวฤกษ์ที่มีดาวเคราะห์โคจรอยู่รอบ ๆ
ประกอบด้วยธาตุที่คล้ายกัน
แม้จะมีองค์ประกอบแตกต่างกันในรายละเอียด ดาวเคราะห์และดาวฤกษ์ต่างก็ประกอบด้วยธาตุในธรรมชาติ เช่น ไฮโดรเจน ฮีเลียม คาร์บอน และออกซิเจน
มีการโคจรและการหมุนรอบตัวเอง
ดาวเคราะห์หมุนรอบตัวเองและโคจรรอบดาวฤกษ์ ส่วนดาวฤกษ์เองก็หมุนรอบแกนของมันเอง และในบางระบบก็อาจมีการโคจรรอบดาวฤกษ์ดวงอื่น เช่น ในระบบดาวคู่
มองเห็นได้จากโลก
ทั้งดาวฤกษ์และดาวเคราะห์สามารถมองเห็นได้จากพื้นโลก โดยดาวฤกษ์จะเปล่งแสงสว่างในตัวเอง ส่วนดาวเคราะห์มองเห็นได้เนื่องจากการสะท้อนแสงจากดาวฤกษ์
มีผลต่อการศึกษาดาราศาสตร์
ทั้งสองเป็นวัตถุสำคัญที่นักดาราศาสตร์ใช้ศึกษาธรรมชาติของเอกภพ การกำเนิดและการพัฒนาของระบบสุริยะ รวมถึงการค้นหาชีวิตในจักรวาล
แม้จะมีความเหมือนในบางแง่มุม แต่ความแตกต่างหลักอยู่ที่ ดาวฤกษ์เป็นแหล่งกำเนิดพลังงานและแสงสว่างในตัวเอง ผ่านกระบวนการนิวเคลียร์ฟิวชัน ในขณะที่ ดาวเคราะห์ไม่มีแสงสว่างในตัวเอง แต่สะท้อนแสงจากดาวฤกษ์ที่อยู่ใกล้เคียงเท่านั้น
ดีค่ะ