หน้าจอคอมพิวเตอร์กระพริบ วูบวาบ หรือดับติดเป็นช่วง ๆ เกิดจากอะไรได้บ้าง แนวทางการตรวจสอบและแก้ไข

ไล่เช็กอาการหน้าจอกระพริบแบบเป็นขั้นตอน แยกสาเหตุสายสัญญาณ ไดรเวอร์ การตั้งค่า การ์ดจอ และจอภาพ

อาการหน้าจอคอมพิวเตอร์กระพริบ วูบวาบ หรือดับติดเป็นช่วง ๆ อาจเกิดได้จากหลายชั้น ตั้งแต่สายสัญญาณ/พอร์ต การตั้งค่าหน้าจอ ไดรเวอร์การ์ดจอ ไปจนถึงตัวจอหรือการ์ดจอเอง วิธีที่เร็วและแม่นที่สุดคือไล่ตรวจแบบ step by step เพื่อ “แยกสาเหตุ” ให้ชัดว่าเกิดจากจอ สาย เครื่อง หรือซอฟต์แวร์

เริ่มจากการแยกอาการให้ชัดก่อน

• กระพริบตั้งแต่หน้าโลโก้ก่อนเข้า Windows มักเกี่ยวกับสาย/พอร์ต/จอ/การ์ดจอ มากกว่าซอฟต์แวร์ แนวทางแก้ไขคือข้ามขั้นตอนซอฟต์แวร์ไปก่อนและโฟกัสที่สาย จอ และฮาร์ดแวร์เป็นหลัก
• กระพริบเฉพาะตอนเข้า Windows หรือเปิดบางโปรแกรม มักเกี่ยวกับไดรเวอร์การ์ดจอ การตั้งค่ารีเฟรชเรต หรือฟีเจอร์แสดงผล แนวทางแก้ไขคือเริ่มตรวจไดรเวอร์และการตั้งค่าหน้าจอ
• กระพริบเฉพาะจอใดจอหนึ่งในหลายจอ โฟกัสที่สาย/พอร์ต/ค่าตั้งของจอนั้นเป็นหลัก แนวทางแก้ไขคือสลับสายหรือพอร์ตของจอที่มีปัญหาเพื่อยืนยันต้นเหตุ
• กระพริบตามการขยับสายหรือขยับฝาพับโน้ตบุ๊ก มีโอกาสสูงว่าเป็นขั้วต่อหรือสาย แนวทางแก้ไขคือหยุดใช้งานต่อเนื่องและเตรียมตรวจเช็กหรือเปลี่ยนสาย

ขั้นตอนที่ 1 ตรวจสายสัญญาณและพอร์ต (ง่ายสุดและเจอบ่อยสุด)

• ถอดแล้วเสียบสายใหม่ให้แน่นทั้งฝั่งคอมและฝั่งจอ
• ลอง เปลี่ยนสาย (เช่น HDMI/DisplayPort/DVI) ด้วยสายที่คุณภาพดีหรือเส้นอื่นที่รู้ว่าใช้งานปกติ
• ลอง สลับพอร์ต บนการ์ดจอหรือจอภาพ
• ถ้าใช้ตัวแปลง Adapter หรือ Dock/Hub ให้ลองถอดออกแล้วต่อแบบตรง
• ถ้าเป็นเครื่องตั้งโต๊ะและใช้การ์ดจอแยก ให้ลองต่อเข้าการ์ดจอโดยตรง หรือสลับมาต่อเมนบอร์ดเพื่อทดสอบ
• แนวทางแก้ไข หากเปลี่ยนสายหรือพอร์ตแล้วอาการหาย ให้ใช้งานเฉพาะสายและพอร์ตที่ไม่ทำให้เกิดปัญหา และหลีกเลี่ยงสายราคาถูกหรือสายยาวเกินจำเป็น

ขั้นตอนที่ 2 รีเซ็ตการตั้งค่าความละเอียดและรีเฟรชเรต

• ตั้งความละเอียดให้ตรงกับความละเอียดจริงของจอ
• ตั้งรีเฟรชเรตตามสเปกที่จอรองรับ หากไม่แน่ใจให้เริ่มที่ 60Hz
• ถ้าใช้หลายจอ ให้ตรวจสอบแต่ละจอแยกกัน
• แนวทางแก้ไข หากลดรีเฟรชเรตแล้วอาการหาย แสดงว่าจอหรือสายไม่รองรับค่าที่ตั้งไว้ ควรใช้ค่าที่เสถียรแทนการฝืนใช้งานค่าสูง

ขั้นตอนที่ 3 ทดสอบด้วยการสลับอุปกรณ์เพื่อแยกต้นเหตุ

• นำจอเดิมไปต่อกับคอมเครื่องอื่น
• นำคอมเดิมไปต่อกับจออีกตัว
• ถ้ามีหลายจอ ให้เริ่มจากการใช้จอเดียว
• แนวทางแก้ไข หากพบว่าจอใดเป็นต้นเหตุ ให้พิจารณาซ่อมหรือเปลี่ยนจอนั้นแทนการแก้ที่ซอฟต์แวร์

ขั้นตอนที่ 4 เช็กไดรเวอร์การ์ดจอ

• ย้อนกลับไดรเวอร์หากอาการเกิดหลังอัปเดต
• ถอนและติดตั้งไดรเวอร์ใหม่จากผู้ผลิตโดยตรง
• รีสตาร์ทเครื่องทุกครั้งหลังติดตั้ง
• แนวทางแก้ไข หากติดตั้งใหม่แล้วอาการหาย ควรหลีกเลี่ยงการอัปเดตไดรเวอร์ทันทีที่ออกใหม่ และใช้เวอร์ชันที่เสถียรแทน

ขั้นตอนที่ 5 ปิดฟีเจอร์หรือซอฟต์แวร์ที่อาจรบกวนการแสดงผล

• ปิด Overlay หรือโปรแกรมจับภาพหน้าจอ
• ปิด Hardware Acceleration ในเบราว์เซอร์เพื่อลองทดสอบ
• ปิด FreeSync หรือ G-Sync ชั่วคราว
• แนวทางแก้ไข หากปิดฟีเจอร์ใดแล้วอาการหาย ให้เปิดใช้งานเฉพาะฟีเจอร์ที่จำเป็นและอัปเดตซอฟต์แวร์ให้เป็นเวอร์ชันล่าสุด

ขั้นตอนที่ 6 ตรวจอุณหภูมิและความเสถียรของการ์ดจอและระบบไฟ

• สังเกตว่าอาการเกิดตอนโหลดงานหนักหรือไม่
• ยกเลิกการ Overclock หรือ Undervolt
• ทำความสะอาดฝุ่นและตรวจพัดลม
• แนวทางแก้ไข หากอุณหภูมิสูงผิดปกติ ควรปรับการระบายความร้อนหรือเปลี่ยน PSU ที่จ่ายไฟไม่เสถียร

ขั้นตอนที่ 7 กรณีโน้ตบุ๊ก ตรวจสายแพและบานพับ

• ขยับมุมกางจอเพื่อสังเกตอาการ
• ตรวจว่าภาพกระพริบตามมุมหรือไม่
• แนวทางแก้ไข หากอาการเปลี่ยนตามมุมจอ ควรส่งศูนย์หรือร้านซ่อมเพื่อเปลี่ยนสายแพ ไม่ควรใช้งานต่อเนื่อง

สัญญาณที่ควรหยุดทดลองและส่งซ่อมทันที

• กระพริบหนักขึ้นพร้อมกลิ่นไหม้หรือเสียงผิดปกติ
• จอดับติดถี่แม้เปลี่ยนสายและจอแล้ว
• เครื่องรีสตาร์ทหรือดับทั้งระบบ
• แนวทางแก้ไข หยุดใช้งานทันทีและนำเครื่องเข้าศูนย์หรือร้านซ่อมเพื่อป้องกันความเสียหายเพิ่มเติม

เมื่อทำตามขั้นตอนทั้งหมดนี้ จะสามารถระบุสาเหตุของอาการหน้าจอกระพริบได้อย่างเป็นระบบ และเลือกวิธีแก้ไขที่ตรงจุด ลดการเปลี่ยนอุปกรณ์โดยไม่จำเป็น และช่วยให้ระบบกลับมาใช้งานได้อย่างเสถียรในระยะยาว